HUKUKA BAĞLI GÜVENLİK, AÇIK SORUMLULUK

İçişleri ve Kamu Güvenliği Teşkilatı

Kamu düzeni, kolluk koordinasyonu ve merkezî taşra idaresi tek sorumluluk zincirinde; yerel yönetim, göç, afet, yargı ve istihbarat görevleri ise kendi anayasal sınırları içinde çalışacaktır.

Bu sayfa mevcut İçişleri Bakanlığının hizmet birimlerini, Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik yapısını, valilik ve kaymakamlık düzenini, nüfus ve vatandaşlık hizmetlerini, sivil toplum ilişkilerini, bilgi sistemlerini ve kriz koordinasyonunu sıfırdan ele alır. Hangi görevlerin korunacağını, hangi birimlerin birleştirileceğini, Göç İdaresi ile AFAD’ın neden ayrı teşkilatlara aktarılacağını ve yeni yapının nasıl denetleneceğini adım adım açıklar.

BUGÜNKÜ TEMEL SORUN

Kamu güvenliği çok sayıda güçlü birim arasında yürütülürken ortak sorumluluk zinciri vatandaş tarafından görülememektedir

Türkiye’de iç güvenlik; Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, valilikler, kaymakamlıklar, merkez hizmet birimleri ve farklı bilgi sistemleri üzerinden yürütülmektedir. Bu geniş kapasite gerekli olmakla birlikte, görev sınırları ve karar sorumluluğu açık kurulmadığında aynı olay birden fazla kurumun alanına girebilir.

Mevcut İçişleri Bakanlığı aynı çatı altında kolluk yönetimi, il idaresi, nüfus ve vatandaşlık, sivil toplum, personel, teftiş, bilgi teknolojileri, güvenlik stratejileri ve kriz koordinasyonu görevlerini yürütmektedir. Buna karşılık göç ve afet yönetimi de bağlı kuruluş olarak aynı bakanlık yapısına eklenmiştir.

Yeni modelin başlangıç ilkesi şudur: İçişleri ve Kamu Güvenliği Teşkilatı yalnız kendi asli görevlerine odaklanacak; kamu düzenini sağlayacak, merkezî idarenin taşradaki hukuka bağlı temsilini yürütecek ve kolluk kurumlarını ortak standartlarda koordine edecektir. Göç, afet ve yerel yönetim hizmetleri başka kurumların görev alanına taşınacaktır.

SORUNUN KÖKÜ

Yetki merkezde toplanırken günlük uygulama farklı komuta zincirlerine dağıldığında hem hız hem hesap verme zayıflar

Kamu güvenliğinde kararların hızlı alınması gerekir; fakat hız, yetkinin sınırlandırılmadığı anlamına gelmez. Bir olayda siyasi sorumluluğun, operasyon emrinin, istihbarat analizinin, kuvvet kullanımının ve sonradan yapılacak denetimin hangi makamda olduğu önceden bilinmelidir.

Polis, jandarma ve sahil güvenliğin tarihsel olarak farklı görev alanları ve meslek kültürleri vardır. Bu farklılıklar korunabilir; ancak ortak veri, ortak olay sınıflandırması, ortak insan hakları standardı ve ortak kriz protokolü bulunmadığında sınır bölgelerinde ve büyük olaylarda gecikme doğabilir.

Çözüm bütün kolluk kurumlarını tek bir dev teşkilatta eritmek değildir. Çözüm, her kurumun operasyonel kimliğini korurken siyasi sorumluluk, stratejik planlama, ortak standart ve bağımsız denetimi tek ve anlaşılır bir sistemde birleştirmektir.

MEVCUT YÖNETSEL ŞEMA

Bugünkü Bakanlık merkez hizmet birimleri, kolluk kuruluşları ve taşra idaresinden oluşan çok katmanlı bir yapıdır

Güncel resmî teşkilat şemasında Nüfus ve Vatandaşlık İşleri, Hukuk Hizmetleri, Sivil Toplumla İlişkiler, Personel, Bilgi Teknolojileri ve İller İdaresi genel müdürlükleri yer almaktadır. Mülkiye Teftiş Kurulu, İç Güvenlik Stratejileri, KİHBİ, GAMER, Eğitim, Destek Hizmetleri, Strateji Geliştirme ve Acil Durumlar birimleri merkez yapıyı tamamlamaktadır.

Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bakanlığa bağlı güvenlik kuruluşlarıdır. Güncel sistemde Göç İdaresi Başkanlığı ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı da bağlı kuruluşlar arasında gösterilmektedir.

Yeni yapılanma mevcut kurumsal bilgi birikimini yok etmeyecektir. Hangi birimin korunacağı, hangisinin birleştirileceği ve hangisinin başka bir teşkilata aktarılacağı görevin niteliğine göre belirlenecek; yalnız makam ve unvan devamlılığı gerekçe olmayacaktır.

DÖNÜŞÜMÜN ANA İLKESİ

Bakanlık modeli yerine görevi sınırlı, sorumluluğu açık ve liyakatle yönetilen bir teşkilat kurulacaktır

İçişleri Bakanlığı, İçişleri ve Kamu Güvenliği Teşkilatına dönüşecektir. Teşkilat Başbakanın genel anayasal sorumluluğu altında çalışacak; Teşkilat Başkanı kendi görev alanındaki idari ve operasyonel sonuçlardan sorumlu olacaktır.

Bakan yardımcılıklarına dayalı dağıtım kaldırılacak, görev alanları işlev esasına göre kurulacaktır. Kolluk, taşra idaresi, nüfus ve vatandaşlık, sivil toplum, güvenlik stratejisi, hukuk, personel, teknoloji ve denetim birbirine karışmadan fakat ortak plan üzerinden çalışacaktır.

Teşkilatın başarısı operasyon sayısıyla değil; suçun önlenmesi, olaylara müdahale süresi, insan haklarına uygunluk, vatandaş güveni, delil kalitesi, kurumlar arası uyum ve denetim bulgularının giderilmesiyle ölçülecektir.

ANAYASAL KONUM

Teşkilat yürütmenin iç düzen ve kamu güvenliği organıdır; yargının, yerel yönetimlerin veya istihbarat teşkilatının yerine geçemez

Teşkilat kamu düzenini, kişi güvenliğini, merkezî idarenin taşradaki hukuka bağlı işleyişini ve kolluk kurumları arasındaki koordinasyonu sağlar. Başbakan siyasi ve genel yürütme sorumluluğunu taşır.

Teşkilat savcıya, hâkime veya mahkemeye talimat veremez. Kolluk, adli görev yaptığında Cumhuriyet savcısının hukuki talimatına; önleyici görev yaptığında kanunla belirlenmiş idari komuta zincirine bağlıdır.

Yerel yönetimler üzerinde siyasi veya mali vesayet kurulamaz. Merkezî idarenin kanunla tanımlanmış hukuka uygunluk denetimi, belediye başkanının yerel icra yetkisini devralacak biçimde kullanılamaz.

TEŞKİLAT BAŞKANI

Kurumun başı siyasi sadakatle değil doğrulanabilir yöneticilik deneyimi ve açık liyakat şartlarıyla belirlenir

Teşkilat Başkanı, kamu güvenliği veya kamu yönetiminde en az on yıllık fiilî yöneticilik deneyimine sahip adaylar arasından Başbakan tarafından gerekçeli olarak atanır. Adayın mal bildirimi, çıkar ilişkileri, yöneticilik sonuçları ve etik geçmişi kamuya açık yeterlik dosyasında gösterilir.

Başkan kolluk operasyonlarını günlük siyasi beklentiye göre yönlendiremez; soruşturma hedefi belirleyemez ve yerel idareyi kişisel veya parti amaçlı kullanamaz. Görevi strateji, kaynak, kurumlar arası uyum ve hizmet performansını yönetmektir.

Başkanın işlemleri yargı denetimine, bütçe ve harcamaları Sayıştay denetimine, genel faaliyetleri ise TBMM denetimine açıktır. Ağır görev kusuru, çıkar çatışması veya kanuna aykırı talimat görevden alma sebebidir.

MERKEZ TEŞKİLATI

Merkez yapısı on bir açık hizmet alanı üzerine kurulacak ve mükerrer birimler birleştirilecektir

Merkezde Kamu Güvenliği Stratejisi, Kolluk Koordinasyonu, İl İdaresi, Nüfus ve Vatandaşlık, Sivil Toplum Hizmetleri, Hukuk, Personel ve Eğitim, Bilgi ve Teknoloji, Kriz Koordinasyonu, Destek ve Mali Hizmetler ile Teftiş ve İç Denetim alanları bulunacaktır.

KİHBİ’nin bilgi toplama işlevi, hukuki dayanak ve veri sınırları açık bir Kamu Güvenliği Bilgi Merkezi içinde yeniden kurulacaktır. Araştırma ve Etütler Merkezi ile İç Güvenlik Stratejileri birimi aynı strateji ve analiz çatısında birleştirilecektir.

Özel kalem, müşavirlik ve benzeri makam çevresi birimleri asgari tutulacaktır. Her merkez biriminin görev kartı, karar yetkisi, veri erişimi, performans ölçütü ve diğer kurumlarla ilişkisi kuruluş kanununda açıkça gösterilecektir.

TAŞRA İDARESİ

Valilik ve kaymakamlık merkezî idarenin hukuka bağlı temsilidir; yerel siyasetin üst makamı değildir

Vali ve kaymakamlar merkezî kamu hizmetlerinin iller ve ilçeler düzeyinde uyumundan, kamu güvenliği koordinasyonundan ve kanunların uygulanmasından sorumludur. Görevleri belediye başkanı veya yerel meclis yerine karar almak değildir.

Taşra idaresinde her emir yazılı, kayıtlı ve görev alanıyla sınırlı olacaktır. Kolluk kuvvetlerine verilen talimatlar olay türü, hukuki dayanak, süre ve sorumlu makam bilgisiyle dijital kayıt altına alınacaktır.

Valilik ve kaymakamlıkların hizmet performansı vatandaş memnuniyeti, işlem süresi, güvenlik göstergeleri, hukuka aykırı işlem oranı ve denetim sonuçlarıyla ölçülecektir. Siyasi görünürlük veya merkezle kişisel yakınlık değerlendirme ölçütü olamaz.

VALİ VE KAYMAKAMLAR

Mülki idare kariyeri açık sınav, saha yeterliği ve dengeli görev rotasyonuyla yeniden kurulacaktır

Vali ve kaymakam adaylığı için ortak kamu yönetimi yeterlik sınavı, etik inceleme, uygulamalı kriz ve müzakere değerlendirmesi ile saha stajı uygulanacaktır. Adayların yalnız mevzuat bilgisi değil, insan yönetimi ve hak temelli karar verme kapasitesi ölçülecektir.

Atamalar ihtiyaç, hizmet sınıfı, deneyim ve objektif puan üzerinden yapılacaktır. Aynı bölgede aşırı uzun görev, siyasi çevre bağı veya belirli bir kurumla çıkar ilişkisi oluşmasını önleyen rotasyon kuralları bulunacaktır.

Valiler olağanüstü kişisel yetkiye sahip olmayacaktır. Kanunda tanımlanmayan genel yasak koyamaz, toplantı ve gösteri hakkını süresiz sınırlayamaz, belediyenin seçilmiş organının yerine geçemez ve kolluk yetkisini siyasi amaçla kullanamaz.

YEREL YÖNETİMLERLE SINIR

Merkezî güvenlik görevi ile yerel hizmet yönetimi kesin biçimde ayrılacaktır

Belediyeler ulaşım, çevre, şehir hizmetleri, zabıta ve yerel yaşam alanlarına ilişkin kendi yetkilerini kullanır. Teşkilat bu alanlara ancak açık güvenlik riski, adli talep veya kanunda belirlenmiş koordinasyon gereğiyle müdahil olabilir.

Yerel yönetimlerin mali veya idari kararları hakkında uyuşmazlık çıkması hâlinde çözüm siyasi talimatla değil idari yargı yoluyla sağlanır. Merkezi idare “kamu düzeni” kavramını genel vesayet aracına dönüştüremez.

Afet, kitlesel etkinlik ve büyük altyapı arızalarında ortak koordinasyon protokolü uygulanır. Protokol, kimin hangi anda liderlik edeceğini ve olağan düzene ne zaman dönüleceğini önceden belirler.

KOLLUK MİMARİSİ

Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik ayrı kimliklerini korurken ortak kamu güvenliği standardına bağlanacaktır

Emniyet Genel Müdürlüğü şehir ve genel polis hizmetlerini, Jandarma Genel Komutanlığı kanunla belirlenen görev bölgelerinde kolluk görevini, Sahil Güvenlik Komutanlığı ise deniz yetki alanlarındaki güvenlik ve kolluk hizmetlerini yürütür.

Görev bölgesi tek başına kurum çatışması üretmemelidir. Ortak olay sınıflandırması, yardım talebi, yetki devri ve müşterek operasyon kuralları kuruluş kanununda yazılacaktır.

Her kurum kendi mesleki eğitimini ve operasyonel uzmanlığını korur; fakat kuvvet kullanma, gözaltı, delil muhafazası, veri işleme, çocuk ve kırılgan gruplarla temas konularında aynı ülke standardına uyar.

KOLLUK KOORDİNASYON KURULU

Ortak güvenlik kararları kişisel telefon zinciriyle değil kayıtlı kurumsal mekanizmayla alınacaktır

Teşkilat Başkanı başkanlığında Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik yöneticileri ile ilgili strateji, hukuk ve veri birimlerinden oluşan Kolluk Koordinasyon Kurulu kurulacaktır. Kurul günlük soruşturma yürütmez; ortak politika ve kaynak kararlarını alır.

Kurulun gündemi, alınan kararlar, sorumlu kurumlar ve tamamlanma süreleri güvenlik derecesine uygun biçimde kayıt altına alınır. Kararların hukuki denetimi için hukuk birimi toplantıya katılır.

Acil olaylarda geçici müşterek komuta merkezi kurulabilir. Bu merkez olay sona erdiğinde kendiliğinden kapanır; kalıcı paralel güvenlik makamına dönüşemez.

EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Polis hizmeti suçla mücadele, olay önleme ve vatandaş güvenini birlikte esas alacaktır

Emniyet teşkilatı adli soruşturma, önleyici kolluk, trafik, toplum destekli polislik, organize suç, narkotik, siber suç ve koruma hizmetlerini açık görev çizgileriyle yürütecektir.

Polis performansı yalnız yakalama veya işlem sayısıyla ölçülmeyecektir. Suçun tekrarı, müdahale süresi, delil kalitesi, şikâyetlerin doğrulanma oranı, hak ihlali ve bölgesel güven hissi birlikte değerlendirilecektir.

İl emniyet yönetimi vali koordinasyonunda çalışırken mesleki ve operasyonel standartlar merkezden sağlanacaktır. Adli soruşturmada savcı talimatı, idari güvenlik görevinde ise kanuni komuta zinciri geçerli olacaktır.

JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI

Jandarma sivil kolluk niteliğini koruyacak, askerî disiplin kamu güvenliği hukukunun önüne geçmeyecektir

Jandarma kırsal alanlarda, kritik tesislerde ve kanunla verilen özel görevlerde güçlü operasyonel kapasite sağlar. Bu kapasite sivil otoriteye ve yargısal denetime bağlı olarak kullanılacaktır.

Personelin askerî eğitim ve disiplin özellikleri korunabilir; ancak gözaltı, arama, kuvvet kullanma ve vatandaşla temas işlemleri diğer kollukla aynı hak standartlarına tabi olacaktır.

Jandarmanın geçici olarak şehirde veya polisin kırsal alanda görevlendirilmesi yazılı ihtiyaç kararı, süre ve görev sınırıyla yapılacaktır. Geçici destek kalıcı görev alanı belirsizliğine dönüşemez.

SAHİL GÜVENLİK KOMUTANLIĞI

Deniz güvenliği sınır, can kurtarma, çevre ve suçla mücadele görevlerini tek hukuki çerçevede yürütecektir

Sahil Güvenlik denizlerde kolluk, arama kurtarma, düzensiz geçişlerin önlenmesi, kaçakçılıkla mücadele ve deniz çevresinin korunmasına ilişkin görevleri yerine getirir.

Deniz olaylarında Deniz Kuvvetleri, gümrük, göç, sağlık ve kıyı idareleriyle görev sınırları önceden belirlenir. Askerî savunma görevi ile sivil kolluk görevi birbirine karıştırılmaz.

Arama kurtarma önceliği insan hayatıdır. Göç veya güvenlik şüphesi, denizde yardım yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; bütün işlemler konum, zaman ve karar kaydıyla denetlenebilir olur.

SİVİL KOLLUK GÖZETİMİ

Kolluk kendi hakkındaki şikâyeti tek başına soruşturan kapalı yapı olmayacaktır

Kolluk şikâyetleri için kurum içi disiplin süreci, bağımsız Kolluk Gözetim Kurulu ve adli soruşturma birbirinden ayrılır. Hangi olayın hangi makama aktarılacağı otomatik eşiklerle belirlenir.

Ölüm, ağır yaralanma, işkence iddiası, kayıp delil ve sistematik ayrımcılık şikâyeti doğrudan bağımsız incelemeye gönderilir. Şikâyetçi başvurunun durumunu güvenli bir sistemden izler.

Gözetim raporları kişisel veri ve soruşturma gizliliği korunarak yayımlanır. Tekrarlanan ihlaller yalnız kişisel ceza konusu değil, eğitim, komuta ve prosedür hatası olarak da incelenir.

KUVVET KULLANMA STANDARDI

Zor kullanma son çare, ölçülü, kayıtlı ve sonradan denetlenebilir olacaktır

Kolluk önce iletişim, mesafe, çevre güvenliği ve kademeli müdahale yöntemlerini kullanır. Ölümcül güç yalnız yakın ve ciddi yaşam tehlikesini önlemek için uygulanabilir.

Her zor kullanma olayı gerekçesi, kullanılan araç, süre, yaralanma, sağlık müdahalesi ve görüntü kaydıyla raporlanır. Kayıt cihazının kasıtlı kapatılması ayrıca soruşturulur.

Ekipman tedariki ve eğitim müfredatı insan hakları, sağlık etkisi ve kullanım zorunluluğu üzerinden değerlendirilir. Topluluk üzerinde ayrım gözetmeyen veya hesap verilemeyen yöntemler kullanılamaz.

TOPLANTI VE GÖSTERİ HAKKI

Kamu güvenliği görevi barışçıl katılımı engellemek değil güven içinde kullanılmasını sağlamaktır

Toplantı ve gösterilerde temel yaklaşım kolaylaştırma, güzergâh güvenliği ve karşıt gruplar arasındaki riskin azaltılmasıdır. Siyasi içerik veya eleştiri güvenlik tehdidi sayılmaz.

Sınırlama kararı somut, yakın ve ciddi riske dayanmalı; yer, süre ve kapsam bakımından en dar tedbir seçilmelidir. Genel, süresiz veya bütün ili kapsayan yasaklar olağan yöntem olamaz.

Müdahale emri, sahadaki sorumlu, kullanılan araçlar ve sonuçlar kayıt altına alınır. Olay sonrasında bağımsız değerlendirme yapılır ve hatalı uygulama için düzeltme planı hazırlanır.

SUÇ ÖNLEME VE TOPLUM GÜVENLİĞİ

Güvenlik politikası olay olduktan sonra işlem yapmakla sınırlı kalmayacaktır

Suç haritaları, mağduriyet verileri, okul çevresi, aile içi şiddet, trafik riski ve yerel sosyal göstergeler birlikte değerlendirilerek önleyici planlar hazırlanacaktır.

Önleme programları belediyeler, eğitim, sağlık, sosyal hizmet ve sivil toplumla ortak yürütülür. Kolluk sosyal sorunları yalnız cezai yöntemle çözmeye çalışmaz.

Risk analizleri kişileri etnik kökeni, inancı, siyasi görüşü veya yoksulluğu üzerinden hedefleyemez. Kullanılan modeller bağımsız denetime ve ayrımcılık testine açık olur.

ORGANİZE SUÇ VE KAÇAKÇILIK

Kurumlar arası dosya yarışı yerine mali, dijital ve saha delilini birleştiren ortak mücadele kurulacaktır

Organize suç, narkotik, insan ticareti, silah kaçakçılığı ve mali suçlar için çok disiplinli görev ekipleri kurulabilir. Her ekibin lider kurumu ve savcılık bağlantısı dosya başında belirlenir.

Mal varlığı analizi, şirket bağlantıları, sınır hareketleri ve dijital deliller hukuki izinlerle bir araya getirilir. Veri paylaşımı sınırsız havuz değil, amaç ve dosya esaslı erişim şeklinde yürütülür.

Başarı yalnız operasyon sayısı veya ele geçirilen miktarla değil örgütün finansmanının kesilmesi, mağdurların korunması, hüküm kalitesi ve suç ağının yeniden oluşmamasıyla ölçülür.

KAMU GÜVENLİĞİ İSTİHBARATI

Kolluk bilgisi ile millî istihbarat birbirinden ayrılacak, gerekli veri hukuka bağlı biçimde paylaşılacaktır

Kolluk birimleri suçun önlenmesi ve soruşturulması için görev alanlarıyla sınırlı bilgi toplar. Millî İstihbarat Teşkilatı ise dış tehdit, karşı istihbarat ve stratejik güvenlik görevlerini kendi kanununa göre yürütür.

İki alan arasında bilgi ihtiyacı doğduğunda kayıtlı talep, amaç sınırlaması ve yetkili makam onayı uygulanır. Kolluk, istihbarat gerekçesiyle yargısal izin gerektiren adli işlemleri dolanamaz.

Bir kişiye ilişkin ham ihbar, doğrulanmış bilgi gibi kalıcı kayda dönüştürülemez. Yanlış, ilgisiz veya süresi dolmuş veriler için düzeltme ve silme mekanizması bulunur.

KAMU GÜVENLİĞİ BİLGİ MERKEZİ

KİHBİ dağınık veri toplama birimi olmaktan çıkarılıp yetkisi sınırlandırılmış bir koordinasyon merkezine dönüştürülecektir

Merkez, kolluk kurumları arasındaki aranan kişi, kayıp, riskli olay ve operasyon koordinasyonu verilerini ortak standartta işler. Hangi veri kümesine hangi personelin erişebileceği kanun ve görev profiliyle belirlenir.

Her sorgu kullanıcı, zaman, gerekçe ve dosya numarasıyla kaydedilir. Toplu profil çıkarma, siyasi fişleme ve görev dışı kişisel sorgu ağır disiplin ve ceza sorumluluğu doğurur.

Merkez düzenli veri kalite testi, yanlış eşleşme incelemesi ve bağımsız güvenlik denetimine tabi olur. Vatandaşın kendisi hakkındaki hukuka aykırı kayda karşı başvuru yolu korunur.

NÜFUS VE VATANDAŞLIK HİZMETLERİ

Kimlik, adres, vatandaşlık ve nüfus kayıtları güvenlik aracı değil tarafsız kamu hizmeti olarak yönetilecektir

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri birimi kimlik, pasaport, sürücü belgesi, adres ve vatandaşlık işlemlerini ortak hizmet standardıyla yürütür. Başvuruların süreleri ve ret gerekçeleri açık olur.

Biyometrik veriler yalnız kanunda belirtilen amaçlarla, en az veri ilkesiyle ve güçlü güvenlik önlemleriyle işlenir. Kolluk birimleri bu verilere genel ve sınırsız erişemez.

Vatandaşlık kararları kişisel siyasi kanaate veya keyfî güvenlik notuna dayandırılamaz. Ret ve iptal kararları gerekçeli olur ve etkili yargı yoluna açıktır.

SİVİL TOPLUMLA İLİŞKİLER

Dernek ve vakıf denetimi sivil alanı yönetmek için değil hukuka uygunluğu ve mali açıklığı sağlamak için yapılacaktır

Sivil toplum kuruluşları izinle var olan idari uzantılar değil, örgütlenme özgürlüğünün kullanıcılarıdır. Teşkilat kayıt, bildirim ve mali şeffaflık hizmetlerini kolaylaştırır.

Denetimler risk, somut ihbar ve objektif ölçüte dayanır. Kuruluşun görüşü, eleştirisi veya faaliyet alanı tek başına denetim sebebi olamaz.

Faaliyeti durdurma veya kapatma gibi ağır tedbirler idari emirle değil yargı kararıyla uygulanır. Hatalı veya geciken idari işlemler için hızlı başvuru ve tazmin güvencesi bulunur.

GÖÇ GÖREVİNİN AYRILMASI

Göç İdaresi teşkilatın bağlı kuruluşu olmaktan çıkarılıp Göç ve Uyum Teşkilatına devredilecektir

Göç yönetimi yalnız sınır güvenliği veya kolluk meselesi değildir. Kayıt, ikamet, uluslararası koruma, geri dönüş, uyum ve sosyal hizmet aynı uzun vadeli politika içinde yürütülmelidir.

İçişleri ve Kamu Güvenliği Teşkilatı sınır ve kamu güvenliği boyutunda görev yapar; Göç ve Uyum Teşkilatı ise göçmenlik statüsü, kayıt, uyum ve koruma süreçlerinden sorumlu olur.

İki teşkilat veri paylaşımını dosya ve amaç esasına göre yapar. Göç statüsü başvurusu otomatik suç şüphesi oluşturmaz; güvenlik incelemesi somut bilgiye dayanır.

AFET GÖREVİNİN AYRILMASI

AFAD bağlı kuruluş olmaktan çıkarılıp Afet ve Acil Durum Teşkilatının ana yapısına dönüştürülecektir

Afet yönetimi önleme, risk azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme zincirini kapsar. Bu görev kamu güvenliği teşkilatının yan faaliyeti olarak yürütülemez.

İçişleri ve Kamu Güvenliği Teşkilatı afet sırasında güvenlik, tahliye düzeni, trafik, kayıp kişi ve kritik alan korumasını sağlar. Afet Teşkilatı bütün sivil afet yönetiminin lideridir.

Kriz bittiğinde olağan güvenlik yetkilerine dönülür. Afet gerekçesi süresiz güvenlik tedbiri veya yerel yönetim yetkisinin kalıcı biçimde devralınması için kullanılamaz.

GAMER VE KRİZ KOORDİNASYONU

GAMER sürekli paralel komuta merkezi değil, sınırları belirlenmiş kamu güvenliği koordinasyon sistemi olacaktır

Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Merkezi, eş zamanlı çok il olayları, büyük güvenlik tehdidi ve kurumlar arası acil koordinasyon için çalışacaktır. Afet yönetiminin liderliğini üstlenmeyecektir.

Merkezin ne zaman faaliyete geçeceği, hangi kurumların katılacağı, karar yetkisi ve kapanış şartı önceden belirlenir. Her karar zaman damgalı ve sorumlu makamla kayıt altına alınır.

Kriz merkezinin bilgi paylaşımı, kamuoyunu bilgilendirme ve kaynak talebi tek doğrulanmış akıştan yürütülür. Merkez operasyon ayrıntısına gereksiz müdahale etmez.

OLAĞANÜSTÜ DURUM YETKİLERİ

Acil güvenlik ihtiyacı hukukun askıya alındığı belirsiz alan oluşturmayacaktır

Sokağa çıkma, alan boşaltma, erişim sınırlama veya özel kaynağa geçici el koyma gibi ağır tedbirler yalnız kanuni dayanak, somut gerekçe, coğrafi sınır ve belirli süreyle uygulanabilir.

Tedbirler düzenli aralıklarla yeniden değerlendirilir; gerekli olmaktan çıktığı anda kaldırılır. Yargısal başvuru ve TBMM denetimi olağanüstü durumda da devam eder.

Yetki kullanan makam kararın etkisini, mağduriyetini ve alternatifleri raporlar. Olağanüstü tedbirler kalıcı idari kolaylığa dönüştürülemez.

PERSONEL VE KARİYER

Kolluk ve mülki idare personeli için görev, yükselme ve rotasyon sistemi ölçülebilir yeterliğe bağlanacaktır

İşe giriş, branşlaşma, terfi ve yönetici seçimi açık sınav, uygulama değerlendirmesi, eğitim başarısı, etik kayıt ve saha performansı üzerinden yürütülür.

Operasyon sayısı, siyasi görünürlük veya kişisel referans terfi ölçütü olamaz. Hak ihlali, delil hatası, kötü yönetim ve ekip güvenliği performans değerlendirmesine dâhil edilir.

Zor görev bölgeleri için süre, dinlenme, aile desteği ve psikolojik sağlık güvencesi kurulur. Rotasyon cezalandırma veya ödüllendirme aracı olarak kullanılamaz.

EĞİTİM VE AKADEMİLER

Polis Akademisi ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ortak hukuk standardında fakat mesleki uzmanlıklarını koruyarak çalışacaktır

Akademiler temel hukuk, insan hakları, kriz iletişimi, delil, dijital güvenlik, toplumsal olay, liderlik ve mesleki taktik alanlarında ortak çekirdek program uygular.

Her kurum kendi operasyonel ihtiyacına uygun uzmanlık eğitimi verir. Eğitim sonuçları yalnız sınav notuyla değil sahadaki davranış, hata ve vatandaş şikâyeti verileriyle gözden geçirilir.

Akademik programlar dış uzman, üniversite, yargı ve bağımsız gözetim katkısına açık olur. Kurum kültürünün hatalı uygulamaları tekrar üretmesini önleyen periyodik müfredat denetimi yapılır.

DİJİTAL SİSTEMLER VE BİYOMETRİ

Güvenlik teknolojisi hız sağlarken temel hakları görünmez biçimde aşındıramaz

e-İçişleri, biyometrik veri, plaka tanıma, kamera, olay yönetimi ve saha sistemleri ortak mimari standartla çalışacaktır. Sistemler arasında veri geçişi açık yetki matrisiyle yapılır.

Yüz tanıma, risk puanlama ve yapay zekâ destekli kararlar insan denetimi, hata ölçümü, ayrımcılık testi ve itiraz yolu olmadan kullanılamaz. Otomatik sonuç tek başına gözaltı veya yaptırım sebebi olamaz.

Siber saldırı, veri sızıntısı ve sistem kesintisi için çevrimdışı hizmet planı bulunur. Kritik kayıtlar değiştirilemez günlüklerle korunur ve bağımsız güvenlik testine tabi tutulur.

BÜTÇE VE TEDARİK

Gizlilik gerektiren güvenlik harcamaları dahi ihtiyaç, rekabet ve teslim sonucu üzerinden denetlenecektir

Kolluk bütçesi suç riski, nüfus, coğrafya, görev yükü, araç ömrü ve personel ihtiyacına göre dağıtılır. Makam tercihi veya siyasi öncelik kaynak tahsisini belirleyemez.

Silah, araç, kamera, yazılım ve haberleşme tedarikinde ihtiyacı tanımlayan, ihaleyi yürüten, ürünü kabul eden ve denetleyen birimler ayrılır. Kapalı usul yalnız gerçek güvenlik gerekçesiyle kullanılır.

Toplam harcama, sözleşme yöntemi, teslim takvimi ve performans sonucu mümkün olan ölçüde kamuya açıklanır. Gizlilik, fiyat şişirmeyi veya başarısız projeyi koruyan genel perde olamaz.

TEFTİŞ VE BAĞIMSIZ DENETİM

Mülkiye teftişi idari düzeni incelerken kolluk gözetimi ve yargısal denetim ayrı kanallarda çalışacaktır

Mülkiye Teftiş Kurulu valilik, kaymakamlık ve teşkilatın idari hizmetlerini; iç denetim mali süreç ve risk yönetimini; bağımsız Kolluk Gözetim Kurulu ise kolluk davranışı ve sistemik ihlalleri inceler.

Sayıştay mali kaynak kullanımını, TBMM genel güvenlik politikası ve performansı, yargı ise bireysel işlem ve hak ihlallerini denetler. Hiçbir denetim makamı diğerinin yerine geçmez.

Raporların kapatılması gerekçeli ve izlenebilir olur. Tekrarlanan bulgular için sorumlu yönetici, düzeltme süresi ve doğrulama testi belirlenir.

KURUMLAR ARASI İŞLEYİŞ

İç güvenlik diğer teşkilatların görevini devralmadan ortak protokollerle çalışacaktır

Millî İstihbarat Teşkilatı stratejik istihbaratı, Adalet Hizmetleri Teşkilatı adli hizmet altyapısını, Göç ve Uyum Teşkilatı göç yönetimini, Afet Teşkilatı afet koordinasyonunu yürütür.

Dijital Devlet Teşkilatı ortak siber ve veri altyapısı standartlarını; Hazine ve Maliye kaynak yönetimini; yerel yönetimler ise kendi hizmet alanlarını yürütür. Görev paylaşımı yazılı protokol ve kanuni sınırlarla belirlenir.

Yetki uyuşmazlığı önce kurumlar arası kayıtlı koordinasyonla çözülür. Temel hak, yargı yetkisi veya yerel özerklik idari protokolle daraltılamaz.

KAMU BİLGİLENDİRMESİ

Güvenlik iletişimi korku üretmek veya makam tanıtmak için değil doğru bilgi sağlamak için yapılacaktır

Büyük olaylarda kamuoyuna açıklama tek doğrulanmış bilgi akışından yapılır. Soruşturma gizliliği, mağdur hakları ve toplumun bilgi ihtiyacı arasında denge kurulur.

Operasyon devam ederken doğrulanmamış sayı, kimlik veya suçlama yayımlanamaz. Yanlış bilgi tespit edildiğinde gecikmeden açık düzeltme yapılır.

Eleştiri, gazetecilik veya kamusal tartışma otomatik olarak güvenlik tehdidi kabul edilemez. Basın birimleri operasyon birimlerinden ayrı çalışır ve kişisel propaganda yapamaz.

GEÇİŞ PLANI

Bakanlıktan teşkilata geçiş güvenlik boşluğu oluşturmadan aşamalı ve ölçülebilir biçimde tamamlanacaktır

Geçiş kanunu mevcut birimlerin hangi yeni başkanlığa taşınacağını, Göç İdaresi ve AFAD görevlerinin nasıl devredileceğini, personel, bütçe, veri ve taşınmaz aktarımını tek tek gösterecektir.

İlk üç ayda yetki haritası ve geçici protokoller; altı ayda merkez teşkilatı; on iki ayda ortak kolluk standartları ve veri mimarisi; on sekiz ayda denetim ve performans sistemi tamamlanacaktır.

Personelin kazanılmış hakları korunur; ancak yönetici unvanları otomatik olarak devam etmez. Yeni görevler için yeterlik, deneyim ve çıkar çatışması incelemesi yapılır.

İŞLEYİŞ GÜVENCESİ

Teşkilatın güvenilirliği dokuz temel sistemin aynı anda çalışmasına bağlı olacaktır

Birinci sistem açık siyasi sorumluluk, ikinci sistem net kolluk görev alanı, üçüncü sistem hukuka bağlı taşra idaresi, dördüncü sistem liyakatli personel ve yöneticidir.

Beşinci sistem ortak veri ve olay standardı, altıncı sistem bağımsız kolluk gözetimi, yedinci sistem şeffaf bütçe ve tedarik, sekizinci sistem kriz sürekliliği, dokuzuncu sistem etkili yargısal denetimdir.

Bu sistemler yıllık kamu güvenliği raporu, bağımsız denetim, tatbikat ve vatandaş güven araştırmasıyla sınanır. Başarı yalnız suç rakamıyla değil haklara saygılı ve sürdürülebilir güvenlik kapasitesiyle değerlendirilir.

VATANDAŞA VE DEVLETE SONUÇ

Kamu güvenliği vatandaşın devletten korkmadığı, suçtan korunabildiği ve hakkını arayabildiği düzen demektir

Vatandaş hangi kolluk biriminin neden müdahale ettiğini, hangi makamın sorumlu olduğunu ve hatalı işlem karşısında nereye başvuracağını anlayacaktır. Kimlik, nüfus ve sivil toplum hizmetleri daha hızlı ve öngörülebilir yürütülecektir.

Kolluk personeli açık görev sınırı, adil kariyer, güçlü eğitim, psikolojik destek ve hukuka uygun emir zinciri içinde çalışacaktır. Kurumlar birbirlerinin görev alanına girmek yerine ortak protokollerle hareket edecektir.

İçişleri ve Kamu Güvenliği Teşkilatının nihai ölçüsü güçlü görünmek değil; özgürlükleri koruyarak suçu önleyebilen, olaylara hızlı müdahale eden, delili doğru toplayan ve her işleminden hesap verebilen devlet kapasitesidir.