ÇİÇEK HAREKETİ • Sen de Cumhurbaşkanı Olabilirsin! Milli Liyakat Anayasası’nı İncele!

ÇİÇEK KURUMLAR / DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI

UZUN VADELİ HEDEF • KAYNAK DİSİPLİNİ • ÖLÇÜLEBİLİR KALKINMA

DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI

Devlet geleceğini seçim takvimine göre değil; milletin ortak ihtiyacı, bilimsel veri ve kuşaklar arası sorumlulukla planlayacaktır.

Devlet Planlama Teşkilatı; beş, on, yirmi ve elli yıllık hedefleri, sektörel dönüşümü, kamu yatırımlarını, bölgesel kalkınmayı ve sonuç değerlendirmesini tek plan mimarisinde birleştirecektir.

Yeni yapıda planlama, bütçe hazırlama, finansman, proje uygulama ve denetim görevleri birbirinden ayrılacak; her yatırım ihtiyaç, toplam maliyet, alternatif, bakım yükü ve vatandaş sonucuyla birlikte değerlendirilecektir.

Teşkilat sektör kurumlarının veya yerel yönetimlerin yerine geçmeyecek; ortak hedefi, veri standardını, öncelik sırasını ve sapma denetimini kurarak devletin bütün parçalarının aynı gelecek doğrultusunda çalışmasını sağlayacaktır.

01

BUGÜNKÜ TEMEL SORUN

Devletin geleceği birbirinden kopuk projeler, yıllık bütçeler ve kurum içi öncelikler arasında parçalanmaktadır

Uzun vadeli hedefler ile yıllık harcama kararları arasında açık bağ kurulmadığında kamu kaynakları aynı yönde çalışmaz.

Kurumlar kendi projelerini büyütürken ülke çapındaki ihtiyaç sırası, bölgesel denge ve bakım yükü ikinci planda kalabilir.

Yeni sistem bütün kamu politikalarını ortak hedef, takvim, maliyet ve sonuç zincirinde birleştirecektir.

02

SORUNUN KÖKÜ

Plan hazırlayan, bütçeyi dağıtan, projeyi uygulayan ve sonucunu değerlendiren görevlerin sınırları yeterince ayrılmamıştır

Plan belgesinin hukuki ve mali karşılığı zayıf kaldığında hedefler temenniye, yatırım programı ise kurum taleplerinin toplamına dönüşebilir.

Siyasi dönemlere göre değişen proje öncelikleri tamamlanmamış yatırımlar, atıl kapasite ve yüksek işletme maliyeti üretir.

Yeni model planlama otoritesini güçlendirirken uygulama ve bağımsız sonuç denetimini ayrı sorumluluklara bağlayacaktır.

03

ANAYASAL KONUM

Devlet Planlama Teşkilatı ülkenin uzun vadeli kalkınma düzenini hazırlayan, uygulamayı izleyen ve sapmaları millete açıklayan uzman devlet kurumudur

Teşkilat Başbakanın icrai sorumluluğu altında çalışacak; hazırladığı ana planlar TBMM’nin kanun, bütçe ve denetim yetkisiyle bağlanacaktır.

Cumhurbaşkanı devletin sürekliliği kapsamında elli yıllık stratejik hedeflere ilişkin düzenli bilgilendirilecektir.

Teşkilat hiçbir sektörel kurumun yerine yatırım yapmayacak, ihale yürütmeyecek veya günlük hizmet yönetmeyecektir.

04

TEMEL GÖREV

Beş, on, yirmi ve elli yıllık devlet hedefleri tek plan mimarisinde kurulacaktır

Beş yıllık plan uygulanabilir politika ve yatırım önceliklerini, on yıllık plan yapısal dönüşümü, yirmi yıllık plan büyük altyapı ve insan kaynağı ihtiyacını gösterecektir.

Elli yıllık perspektif nüfus, iklim, teknoloji, güvenlik, enerji, su ve mekânsal gelişme gibi kuşaklar arası konuları ele alacaktır.

Her plan bir öncekinin sonuçları, değişen koşullar ve doğrulanabilir veri üzerinden güncellenecektir.

05

YENİ MERKEZ YAPISI

Merkez teşkilatı plan, sektör, yatırım, bölge, veri ve değerlendirme görevlerine göre açık uzmanlık hatlarına ayrılacaktır

Plan ve Programlar, Sektörel Dönüşüm, Kamu Yatırımları, Bölgesel Kalkınma, Makroekonomik Analiz, Sosyal Kalkınma ve Devlet Verisi ana birimleri kurulacaktır.

İzleme ve Etki Değerlendirme birimi planı hazırlayan birimlerden işlevsel olarak ayrılacaktır.

Hukuk, yöntem, modelleme, katılım ve kurumsal kalite birimleri bütün plan süreçlerine ortak standart sağlayacaktır.

06

TEŞKİLAT BAŞKANI

Başkanlık görevi ekonomik, sosyal, teknik ve yönetsel planlamayı birlikte okuyabilecek yüksek liyakat gerektirecektir

Başkan adayında kalkınma, kamu politikası, ekonomi, mühendislik, sosyal bilimler veya kamu yönetimi alanlarında doğrulanabilir üst düzey deneyim aranacaktır.

Atama öncesinde mesleki geçmiş, etik kayıt, çıkar ilişkileri ve büyük proje bağlantıları açıklanacaktır.

Başkan plan sonuçlarını değiştirme, olumsuz değerlendirmeyi gizleme veya kuruma özel ayrıcalık üretme talimatı veremeyecektir.

07

PLANLAMA KURULU

Ulusal planlar tek kişinin veya kapalı bir bürokrasinin metni olmayacaktır

Başbakan başkanlığındaki Planlama Kurulu sektör teşkilatları, yerel yönetimler ve uzman kurumların katılımıyla temel tercihleri karara bağlayacaktır.

Kurul kararları veri, maliyet, alternatif ve risk analizleriyle birlikte kayda alınacaktır.

Planlama Kurulu TBMM’nin yerini almayacak; kanun ve bütçe gerektiren tercihler Meclise sunulacaktır.

08

TBMM BAĞLANTISI

Kalkınma planı TBMM’de görüşülen ve bütçe kararlarına yön veren bağlayıcı kamu politikası çerçevesi olacaktır

Plan hedefleri, mali kaynak ihtiyacı, bölgesel etkiler ve vazgeçilen alternatifler komisyonlarda ayrıntılı biçimde incelenecektir.

TBMM planı kabul ederken hükümete sınırsız proje yetkisi vermeyecek; hedef, sonuç ve denetim ölçülerini de belirleyecektir.

Yıllık bütçe ve kesin hesap görüşmelerinde plan hedeflerinden sapmalar ayrı cetvelle gösterilecektir.

09

PLAN HİYERARŞİSİ

Uzun vadeli strateji, kalkınma planı, orta vadeli program, yıllık program ve kurum planları aynı hedef ağında bağlanacaktır

Alt düzey belge üst plandaki hedefi somutlaştıracak; onunla çelişen hedef veya proje gerekçesiz biçimde yer alamayacaktır.

Her hedef benzersiz kod, sorumlu kurum, başlangıç değeri, hedef değer, süre ve bütçe bağlantısına sahip olacaktır.

Belge isimleri çoğaltılarak sorumluluğun dağıtılması yerine tek dijital plan sicili kullanılacaktır.

10

ORTA VADELİ PROGRAM

Üç yıllık ekonomik ve mali çerçeve uzun vadeli planın kısa dönem uygulama köprüsü olacaktır

Büyüme, enflasyon, istihdam, dış denge ve kamu maliyesi varsayımları açık yöntem ve belirsizlik aralıklarıyla yayımlanacaktır.

Program yalnız makro hedeflerden oluşmayacak; yapısal reformların sorumlusu, takvimi ve mali etkisini gösterecektir.

Varsayımlar önemli ölçüde değiştiğinde sessizce hedef değiştirmek yerine revizyon raporu yayımlanacaktır.

11

YILLIK PROGRAM

Her yıl yapılacak işler genel ifadelerden çıkarılarak ölçülebilir uygulama takvimine dönüştürülecektir

Tedbirlerin başlangıç ve bitiş tarihi, sorumlu kurumları, gerekli mevzuatı ve beklenen sonucu gösterilecektir.

Bir tedbirin tamamlandı sayılması yalnız yazı veya toplantı yapılmasına değil sahadaki sonuca bağlanacaktır.

Gecikme ve başarısızlık nedenleri kurumlar tarafından standart biçimde raporlanacaktır.

12

SEKTÖREL PLANLAMA

Enerji, ulaşım, sağlık, eğitim, tarım, sanayi ve diğer alanlar ortak kalkınma hedefleri içinde planlanacaktır

Her sektörün talep projeksiyonu, kapasitesi, yatırım açığı, insan kaynağı ve bakım ihtiyacı birlikte hesaplanacaktır.

Bir sektördeki yatırımın enerji, su, çevre, bütçe ve bölgesel gelişme üzerindeki etkisi diğer planlarla eş zamanlı sınanacaktır.

Sektör teşkilatları teknik planı uygulayacak; Devlet Planlama Teşkilatı kurumlar arası tutarlılığı sağlayacaktır.

13

SOSYAL KALKINMA

Kalkınma yalnız toplam gelir artışıyla değil insanın yaşam kalitesi ve fırsat eşitliğiyle ölçülecektir

Eğitim, sağlık, barınma, güvenlik, bakım, kültür, çocukluk ve yaşlılık göstergeleri planın asli hedefleri olacaktır.

Gelir artışının bölgeler, yaş grupları, kadınlar, engelliler ve farklı toplumsal kesimler üzerindeki dağılımı ayrıca izlenecektir.

Ekonomik büyüme sosyal maliyetleri görünmez kılmak için kullanılamayacaktır.

14

ÜRETKENLİK VE DÖNÜŞÜM

Üretim artışı teknoloji, verimlilik, nitelikli iş ve yüksek katma değerle birlikte ele alınacaktır

Sektörlerin verimlilik açığı, teknoloji bağımlılığı, enerji yoğunluğu ve ihracat niteliği düzenli olarak ölçülecektir.

Destek programları kalıcı kamu bağımlılığı değil üretken kapasite ve rekabet gücü oluşturma sonucuna bağlanacaktır.

Düşük verimliliği koruyan teşvikler bağımsız etki değerlendirmesi sonunda sona erdirilebilecektir.

15

İNSAN KAYNAĞI PLANI

Eğitim kontenjanları, meslek ihtiyacı ve kamu yatırımları ortak insan gücü projeksiyonuna bağlanacaktır

Nüfus, teknoloji ve sektör dönüşümü dikkate alınarak uzun vadeli meslek ihtiyacı senaryoları hazırlanacaktır.

Üniversite, mesleki eğitim ve hayat boyu öğrenme kararları geçici talepler yerine doğrulanmış beceri ihtiyacına dayanacaktır.

Plan bireyin meslek seçme özgürlüğünü sınırlamayacak; kamu kapasitesini ve bilgi akışını iyileştirecektir.

16

NÜFUS VE YERLEŞİM

Nüfusun yaşlanması, göç, hane yapısı ve şehirleşme bütün yatırımların ortak başlangıç verisi olacaktır

Okul, hastane, konut, ulaşım ve bakım kapasitesi geçmiş nüfusa göre değil ileriye dönük yerleşim senaryolarına göre planlanacaktır.

Hızla küçülen veya büyüyen bölgeler için farklı kamu hizmeti modelleri geliştirilecektir.

Nüfus tahminleri siyasi hedefe uydurulmayacak; yöntem, hata payı ve alternatif senaryolar yayımlanacaktır.

17

MEKÂNSAL PLAN BAĞLANTISI

Ekonomik ve sosyal planlar ülkenin mekânsal gelişme düzeninden kopuk hazırlanmayacaktır

Sanayi, lojistik, tarım, turizm, konut ve koruma alanlarının birbiri üzerindeki baskısı ortak haritada görülecektir.

Devlet Planlama Teşkilatı ulusal yer seçimi ilkelerini belirleyecek; imar ve yapı kararları Şehircilik Teşkilatınca yürütülecektir.

Planlama ekonomik hedef gerekçesiyle çevre, afet veya kültürel miras standartlarını etkisizleştiremeyecektir.

18

KAMU YATIRIM PROGRAMI

Kamu yatırımları kurum talebinin değil ülke ihtiyacının öncelik sırasına göre programa alınacaktır

Her proje ihtiyaç, alternatif, toplam maliyet, işletme gideri, bölgesel etki ve risk analiziyle değerlendirilecektir.

Programda projenin başlangıç ve bitiş tarihi, toplam ödeneği, ilerleme oranı ve sorumlu kurum açıkça görülecektir.

Siyasi ilan veya temel atma töreni bir projenin yatırım programına alınması için yeterli olmayacaktır.

19

PROJE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

Büyük kamu projeleri geri dönülmez karar verilmeden önce bağımsız teknik elemeden geçirilecektir

Talep tahmini, maliyet-fayda, çevresel ve sosyal etki, afet riski, teknoloji seçimi ve finansman modeli birlikte incelenecektir.

Hiç yapmama, mevcut kapasiteyi iyileştirme ve daha küçük ölçekli alternatifler gerçek seçenek olarak değerlendirilecektir.

Ön değerlendirme raporu gizli güvenlik projeleri dışında kamuya açık olacaktır.

20

PROJE OLGUNLUK KAPISI

Etüdü, arsası, tasarımı ve finansman planı hazır olmayan proje uygulama programına alınmayacaktır

Her proje fikir, ön fizibilite, kesin fizibilite, tasarım, ihale ve uygulama kapılarından geçecektir.

Bir aşamadaki eksik sonraki aşamada daha pahalı değişikliklerle kapatılmaya çalışılmayacaktır.

Acil afet ve güvenlik yatırımları için hızlandırılmış fakat kayıtlı ayrı usul uygulanacaktır.

21

TAMAMLAMA ÖNCELİĞİ

Yeni proje başlatmadan önce devam eden yatırımların bitirilme kapasitesi gözetilecektir

Yetersiz yıllık ödenekle onlarca yıla yayılan proje stoku kamu maliyetini ve vatandaşın bekleme süresini artırır.

Program, ekonomik ve teknik gerekçesi kalmayan projeleri askıya alma veya sonlandırma seçeneğini içerecektir.

Tamamlama süresi, kalan maliyet ve hizmete açılacak kapasite yatırım kararında temel ölçüt olacaktır.

22

BAKIM VE YENİLEME

Mevcut kamu varlıklarının bakımı yeni bina ve altyapı kadar görünür yatırım kalemi olacaktır

Yol, okul, hastane, su sistemi, dijital altyapı ve kamu binalarının bakım açığı ortak varlık envanterinde izlenecektir.

Yeni yatırım kararı, gelecekteki bakım ve yenileme maliyetini karşılayacak kaynak planı olmadan verilemeyecektir.

Bakımın ertelenmesiyle oluşan gizli borç yıllık program ve bütçe belgelerinde gösterilecektir.

23

KAMU-ÖZEL İŞBİRLİĞİ

Kamu-özel işbirliği projeleri bütçe dışına çıkarılmış görünmez yük oluşturamayacaktır

Talep, garanti, kur, yeniden finansman ve fesih riskleri yatırım kararı öncesinde ortak mali yük hesabına dahil edilecektir.

Sözleşmeler ticari sır gerekçesiyle kamu yükümlülüklerini gizleyemeyecek; temel mali hükümler yayımlanacaktır.

Kamu-özel modeli geleneksel kamu yatırımı ve işletme seçenekleriyle karşılaştırılmadan seçilemeyecektir.

24

BÖLGESEL KALKINMA

Bölgeler arasındaki gelir ve hizmet farkı tek merkezden dağıtılan küçük hibelerle değil uzun vadeli üretim ve yaşam planlarıyla azaltılacaktır

Her bölgenin ekonomik kapasitesi, beceri yapısı, ulaşım bağlantısı, doğal varlığı ve sosyal ihtiyacı birlikte değerlendirilecektir.

Bölgesel hedefler ulusal planın parçası olacak; yerel aktörlerin katılımıyla somut proje portföyüne dönüşecektir.

Başarı yalnız harcanan destekle değil kalıcı istihdam, üretkenlik, göç dengesi ve yaşam kalitesiyle ölçülecektir.

25

KALKINMA AJANSLARI

Kalkınma ajansları proje dağıtan ara kurumlar olmaktan çıkarılarak bölgesel planlama ve uygulama kapasitesine dönüştürülecektir

Ajanslar bölge verisi, yatırım fizibilitesi, yerel işbirliği ve proje geliştirme hizmeti sunacaktır.

Destek programları küçük ve dağınık faaliyetler yerine bölgesel dönüşüm hedeflerine bağlanacaktır.

Ajans yönetiminde yerel yönetim, üniversite, meslek kuruluşu ve toplum temsilinin dengeli katılımı sağlanacaktır.

26

BÖLGE KALKINMA İDARELERİ

GAP, DAP, DOKAP ve KOP benzeri idareler açık görev ve süreyle çalışacaktır

Çok illi altyapı ve dönüşüm programları tek kurum koordinasyonu gerektirdiğinde bölge idaresi kurulabilecektir.

Bu idareler kalıcı paralel bürokrasiye dönüşmeyecek; hedef, bütçe, süre ve kapanış koşulu kuruluşta belirlenecektir.

Tamamlanan görevler sektör kurumlarına ve yerel yönetimlere düzenli biçimde devredilecektir.

27

YEREL YÖNETİM PLANI

Belediyelerin stratejik planları ulusal hedeflerle uyumlu fakat yerel karar özgürlüğünü koruyan düzende hazırlanacaktır

Merkez ulusal standart ve ortak veri sağlayacak; yerel önceliği tek taraflı belirlemeyecektir.

Büyük ulaşım, su, konut ve afet yatırımları komşu belediyeler ve bölge planıyla birlikte değerlendirilecektir.

Merkezden kaynak aktarımı siyasi yakınlığa değil nüfus, ihtiyaç, mali kapasite ve performans ölçülerine dayanacaktır.

28

KIRSAL KALKINMA

Kırsal alan yalnız tarımsal üretim değil yaşam, hizmet, ulaşım, dijital erişim ve yerel ekonomi bütünlüğünde planlanacaktır

Köy ve küçük yerleşimlerin nüfus eğilimi, üretim deseni, su güvenliği ve temel hizmet erişimi ortak haritada izlenecektir.

Destekler tek seferlik ekipman dağıtımı yerine üretim zinciri, kooperatif kapasitesi ve pazara erişim sonucuna bağlanacaktır.

Kırsal plan Tarım Teşkilatı, yerel yönetimler ve bölgesel kalkınma yapılarıyla birlikte yürütülecektir.

29

AFET VE İKLİM DAYANIKLILIĞI

Bütün plan ve yatırımlar afet, iklim ve doğal kaynak risk testinden geçecektir

Deprem, sel, kuraklık, yangın, sıcaklık ve kıyı riskleri ekonomik model ve yatırım önceliklerine dahil edilecektir.

Riskli bölgelerde yalnız afet sonrası harcama değil önleyici yatırımın mali faydası hesaplanacaktır.

Çevresel sınırlar ekonomik hedefe göre esnetilemeyecek; alternatif kalkınma yolu geliştirilecektir.

30

ENERJİ VE KAYNAK GÜVENLİĞİ

Enerji, su, gıda, kritik maden ve dijital altyapı uzun vadeli güvenlik planının ortak bileşeni olacaktır

Talep senaryoları, dışa bağımlılık, stratejik stok, şebeke dayanıklılığı ve teknoloji seçenekleri birlikte değerlendirilecektir.

Bir kaynaktaki çözümün başka bir kaynak üzerinde oluşturduğu yük açık biçimde gösterilecektir.

Sektör kurumları uygulamadan sorumlu olacak; Teşkilat uzun dönem tutarlılığı ve seçenek karşılaştırmasını sağlayacaktır.

31

BİLİM, TEKNOLOJİ VE YENİLİK

Araştırma destekleri ülkenin uzun vadeli teknoloji yetkinlikleriyle bağlanacaktır

Kritik teknoloji alanları yalnız moda eğilimlere göre değil üretim kapasitesi, insan gücü ve güvenlik ihtiyacına göre seçilecektir.

Üniversite, kamu araştırma merkezi ve özel sektör yatırımları ortak yol haritaları üzerinden izlenecektir.

Destek sonuçları patent sayısıyla sınırlı kalmayacak; üretim, yayılma ve toplumsal fayda ölçülecektir.

32

DEVLET VERİSİ

Plan kararlarının dayandığı veriler ortak tanım, sürüm ve kalite standardına bağlanacaktır

Kurumlar aynı kavram için farklı sayı ürettiğinde kaynak, yöntem ve fark nedeni açıkça gösterilecektir.

Planlama verisi mümkün olan en geniş ölçüde açık ve makine tarafından okunabilir yayımlanacaktır.

Kişisel ve güvenlik hassasiyetleri korunurken toplulaştırılmış veri kamu denetimine kapatılamayacaktır.

33

MODELLEME VE SENARYO

Tek bir tahmin kesin gerçek gibi sunulmayacak, farklı gelecek senaryoları birlikte değerlendirilecektir

Ekonomik, demografik, teknolojik ve iklim modellerinin varsayımları, hata payları ve sınırlılıkları açıklanacaktır.

Yüksek, orta ve düşük senaryolar yatırım kararlarının dayanıklılığını sınamak için kullanılacaktır.

Model sonucu siyasi hedefe uymadığı için değiştirilmesi veya saklanması kurumsal ihlal sayılacaktır.

34

YAPAY ZEKÂ

Yapay zekâ planlama analizini güçlendirecek fakat kamu hedefini ve kaynak dağılımını tek başına belirlemeyecektir

Algoritmalar proje riski, talep eğilimi ve bölgesel etki analizi için yardımcı araç olarak kullanılacaktır.

Kullanılan veri, model sürümü, hata ve insan kontrolü kayıt altına alınacaktır.

Otomatik puanlama olumsuz yatırım veya bölge kararı için tek gerekçe olamayacaktır.

35

KATILIMLI PLANLAMA

Plan hazırlığı yalnız kurum görüşü toplayan biçimsel süreç olmayacaktır

Meslek kuruluşları, üniversiteler, yerel yönetimler, sendikalar, üreticiler, gençler ve sivil toplum konu bazlı çalışma gruplarına katılacaktır.

Sunulan görüşler sınıflandırılacak; kabul edilmeyen önemli önerilere gerekçeli cevap verilecektir.

Katılım belirli çıkar gruplarının planı ele geçirmesine izin vermeyecek şeffaf temsil kurallarıyla yürütülecektir.

36

UZMANLIK KOMİSYONLARI

Özel ihtisas komisyonları geçici danışma organı değil kanıta dayalı plan üretim mekanizması olacaktır

Komisyon üyeleri uzmanlık, saha deneyimi ve çıkar dengesi gözetilerek açık ölçütle seçilecektir.

Toplantı gündemi, kullanılan veri, çoğunluk ve karşı görüşler raporlanacaktır.

Komisyon önerisi siyasi kararı otomatik belirlemeyecek; karar vericinin gerekçeli tercih yapmasını sağlayacaktır.

37

PLAN SİCİLİ

Bütün hedefler, yatırımlar, sorumlular ve gerçekleşmeler tek açık dijital sistemde izlenecektir

Vatandaş bir hedefin hangi plandan geldiğini, hangi kurumun sorumlu olduğunu ve ne kadar ilerlediğini görebilecektir.

Belge değişiklikleri eski sürümü yok etmeden tarihçeli biçimde saklanacaktır.

Kurum içi rapor ile kamuya açıklanan sonuç arasında fark bulunması engellenecektir.

38

ERKEN UYARI

Plan hedeflerinde ciddi sapma oluşmadan önce ortak erken uyarı sistemi çalışacaktır

Maliyet artışı, takvim gecikmesi, talep düşüşü, kapasite yetersizliği ve mevzuat engeli standart eşiklerle izlenecektir.

Uyarı yalnız Teşkilata değil sorumlu kurum, Başbakanlık ve gerekli durumda TBMM’ye gönderilecektir.

Sorun büyüdükten sonra gerekçe üretmek yerine erken düzeltme planı hazırlanacaktır.

39

SAPMA RAPORU

Plan hedefinden sapma gizlenmeyecek; nedeni, sorumlusu ve düzeltme yolu açıkça gösterilecektir

Dış şok, hatalı varsayım, uygulama gecikmesi ve yönetim kusuru birbirinden ayrılacaktır.

Hedef gerçekçi değilse gerekçeli revizyon; uygulama başarısızsa sorumluluk ve telafi programı uygulanacaktır.

Büyük sapmalar bütçe ve kesin hesap görüşmelerinde TBMM’ye ayrı rapor olarak sunulacaktır.

40

ETKİ DEĞERLENDİRMESİ

Programların gerçekten sonuç üretip üretmediği bağımsız yöntemlerle ölçülecektir

Destek, teşvik ve yatırımlar için başlangıç durumu, karşılaştırma grubu ve ölçüm süresi mümkün olduğunca önceden belirlenecektir.

Harcanan para veya yararlanıcı sayısı tek başına başarı sayılmayacaktır.

Etkisiz programın siyasi veya kurumsal sahipliği nedeniyle sürdürülmesi önlenecektir.

41

DÜZENLEYİCİ ETKİ ANALİZİ

Büyük kanun ve düzenlemeler uygulanmadan önce ekonomik, sosyal, çevresel ve idari etkileri sınanacaktır

Sorunun tanımı, seçenekler, uyum maliyeti ve beklenmeyen sonuçlar karar vericiye birlikte sunulacaktır.

Acil düzenlemeler için sonradan zorunlu etki incelemesi yapılacaktır.

Analiz yasama yetkisinin yerine geçmeyecek; TBMM’nin daha bilgili karar vermesini sağlayacaktır.

42

BÜTÇE İLE GÖREV AYRIMI

Devlet Planlama Teşkilatı öncelik ve program tutarlılığını belirleyecek; bütçenin mali çerçevesi ayrı makamlarca hazırlanacaktır

Hazine ve Maliye Teşkilatı gelir, borç ve nakit yönetimini; Başbakanlık bütçe teklifinin siyasi sorumluluğunu üstlenecektir.

Teşkilat plan hedeflerinin ihtiyaç duyduğu kaynakları ve alternatif mali senaryoları gösterecektir.

Planlama birimi kendi önerisini finanse eden ve kendi sonucunu onaylayan tek makam olmayacaktır.

43

KURUM STRATEJİ BİRİMLERİ

Kamu kurumlarındaki strateji geliştirme birimleri yalnız bütçe ve rapor evrakı hazırlayan yapılar olmaktan çıkarılacaktır

Bu birimler kurum planı, veri kalitesi, maliyet analizi, risk ve performans işlevlerini birlikte yürütecektir.

Mesleki standartları Devlet Planlama Teşkilatı belirleyecek; günlük idari bağlılık kendi kurumunda kalacaktır.

Strateji personelinin olumsuz veri ve riskleri raporlaması kariyer cezasına dönüşemeyecektir.

44

KAMU İŞLETMELERİ

Kamu işletmelerinin yatırım ve hizmet hedefleri ulusal planla ilişkilendirilecektir

Ticari görev, kamu hizmeti yükümlülüğü ve stratejik kapasite ayrı hedef ve maliyetlerle gösterilecektir.

İşletmelerin yatırım kararları örtülü bütçe aracı veya kısa dönem siyasi talep için kullanılamayacaktır.

Kamu işletmesi performansı kârın yanında hizmet kalitesi, verimlilik ve uzun vadeli varlık değeriyle ölçülecektir.

45

KALKINMA FİNANSMANI

Kalkınma bankaları ve fonlar plan önceliklerine hizmet edecek fakat kredi kararında mesleki bağımsızlığını koruyacaktır

Devlet hedef sektör ve toplumsal sonucu belirleyecek; tek şirkete kredi verilmesi için siyasi talimat veremeyecektir.

Finansman araçlarının maliyeti, riski ve ilave yatırım etkisi düzenli olarak ölçülecektir.

Zarar üreten kredi programları kamu yararı gerekçesiyle sınırsız biçimde sürdürülemeyecektir.

46

ULUSLARARASI KAYNAKLAR

Dış fon, kredi ve teknik yardım projeleri ulusal planın yerine geçen paralel gündem oluşturamayacaktır

Uluslararası kuruluşlarla yürütülen programlar plan hedefi, mali yük ve kurumsal kapasite etkisi bakımından önceden değerlendirilecektir.

Proje sona erdiğinde hizmetin nasıl sürdürüleceği ve yerli kapasiteye ne kaldığı gösterilecektir.

Dış finansman koşulları ve kamu yükümlülükleri mevzuatın izin verdiği ölçüde açık olacaktır.

47

KRİZ PLANLAMASI

Savaş, salgın, afet, enerji şoku ve ağır ekonomik krizler için önceden hazırlanmış devamlılık senaryoları bulunacaktır

Kritik hizmet, tedarik, personel, veri ve mali kaynak ihtiyaçları sektörler arası stres testine tabi tutulacaktır.

Kriz planı normal dönemdeki temel hak ve denetim düzenini gereksiz yere askıya alamayacaktır.

Kriz sona erdiğinde olağanüstü kaynak ve yetkilerin kullanım sonucu ayrıca değerlendirilecektir.

48

PLAN DEĞİŞİKLİĞİ

Planlar değişmez metinler olmayacak fakat günlük siyasi tercihle sessizce bozulamayacaktır

Büyük hedef değişikliği yeni veri, etki analizi ve kaynak hesabıyla gerekçelendirilecektir.

Plan değişikliği TBMM onayı gerektiren ve idari düzeyde yapılabilen konular olarak ayrılacaktır.

Eski ve yeni hedefler ile değişikliğin kazanan ve kaybeden etkileri kamuya açıklanacaktır.

49

PERSONEL VE LİYAKAT

Planlama kadroları çok disiplinli uzmanlık, saha bilgisi ve analitik yeterlilik temelinde kurulacaktır

Ekonomi, mühendislik, istatistik, veri bilimi, hukuk, sosyoloji, şehircilik ve çevre uzmanları ortak ekiplerde çalışacaktır.

Uzman yardımcılığı, yeterlilik, sürekli eğitim ve meslek içi rotasyon açık kurallara bağlanacaktır.

Personelin siyasi talebe uygun veri üretmesi veya rapor sonucunu değiştirmesi ağır etik ihlal sayılacaktır.

50

BÖLGESEL UZMANLIK

Ankara merkezli planlama yerel gerçekliği uzaktan tahmin eden kapalı yapıya dönüşmeyecektir

Bölgesel analiz ekipleri kalkınma ajansları, üniversiteler ve yerel kurumlarla sürekli veri ve saha ilişkisi kuracaktır.

Uzmanların belirli sürelerle bölge ve uygulayıcı kurumlarda görev yapması sağlanacaktır.

Yerel görüş merkezde yalnız ek belge olarak değil karar modelinin parçası olarak kullanılacaktır.

51

ETİK VE ÇIKAR ÇATIŞMASI

Plan ve yatırım kararları büyük ekonomik çıkarların görünmez etkisine kapatılacaktır

Uzman ve kurul üyeleri ilgili şirket, danışmanlık, finansman ve proje ilişkilerini beyan edecektir.

Çıkar ilişkisi bulunan kişi ilgili değerlendirmeye katılamayacaktır.

Görevden ayrılan üst yöneticiler için büyük kamu projesi ve danışmanlık alanlarında makul bekleme süresi uygulanacaktır.

52

BÜTÇE VE KAYNAK

Teşkilatın bütçesi plan kalitesi, veri altyapısı ve bağımsız değerlendirme kapasitesini sürdürecek biçimde kurulacaktır

Kaynaklar rapor sayısına değil veri kalitesi, değerlendirme kapsamı ve kamu yatırımında sağlanan verimlilik sonucuna bağlanacaktır.

Danışmanlık hizmeti kalıcı uzman kadronun yerine geçirilemeyecektir.

Araştırma ve modelleme sözleşmeleri açık yöntem, veri teslimi ve fikrî hak koşullarıyla yapılacaktır.

53

PERFORMANS

Teşkilatın başarısı hazırladığı belge sayısıyla değil devlet kararlarının tutarlılığı ve sonuç kalitesiyle ölçülecektir

Yatırım tamamlama süresi, maliyet sapması, plan-bütçe uyumu ve bölgesel farklardaki değişim temel göstergeler olacaktır.

Tahmin hataları ve başarısız politika değerlendirmeleri gizlenmeyecek; kurumsal öğrenme göstergesi olarak izlenecektir.

Teşkilat kendi performans sonucunu tek başına doğrulamayacaktır.

54

BAĞIMSIZ DENETİM

Planlama gücü gerçek mali, hukuki ve bilimsel denetime açık olacaktır

Sayıştay mali kaynakları ve yatırım programı süreçlerini; idari yargı hukuka uygunluğu denetleyecektir.

TBMM plan, bütçe ve sapma raporları üzerinden siyasi hesap sorma görevini yürütecektir.

Akademik ve mesleki bağımsız değerlendirme kurulları yöntem, veri ve etki analizlerinin kalitesini inceleyecektir.

55

AÇIK DEVLET

Planlama belgeleri vatandaşın anlayamayacağı kapalı teknik metinler olarak yayımlanmayacaktır

Her planın kısa vatandaş özeti, bölgesel etkisi, mali çerçevesi ve izleme ekranı bulunacaktır.

Ham veri, yöntem notu ve gösterge tanımları uzman incelemesine açık olacaktır.

Gizlilik istisnası savunma ve gerçek güvenlik ihtiyacıyla sınırlı tutulacaktır.

56

KURUMLAR ARASI SINIRLAR

Devlet Planlama Teşkilatı güçlü koordinasyon kuracak fakat sektör kurumlarının yasal yetkilerini devralmayacaktır

Hazine ve Maliye maliye politikasını, sektör teşkilatları teknik uygulamayı, yerel yönetimler yerel hizmeti yürütecektir.

Türkiye İstatistik Kurumu resmî istatistiği mesleki bağımsızlıkla üretecek; Teşkilat veriyi planlama amacıyla kullanacaktır.

Sayıştay, yargı ve TBMM denetim yapacak; Teşkilat kendi planına ilişkin nihai denetçi olmayacaktır.

57

GEÇİŞİN BİRİNCİ AŞAMASI

Mevcut plan, yatırım, bölgesel kalkınma, veri ve personel kapasitesinin tam envanteri çıkarılacaktır

Strateji ve Bütçe Başkanlığındaki plan ve kamu yatırımı birimleri ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığındaki bölgesel kalkınma kapasitesi görev bazında incelenecektir.

Devam eden planlar, yatırım projeleri, bilgi sistemleri, sözleşmeler ve uzman kadrolar kesintisiz hizmet ilkesiyle haritalanacaktır.

Geçiş sırasında hiçbir proje yalnız kurum adı değiştiği için durdurulmayacaktır.

58

GEÇİŞİN İKİNCİ AŞAMASI

Planlama ve bölgesel kalkınma görevleri yeni Teşkilatta birleştirilirken bütçe ve uygulama görevleri ilgili kurumlarda kalacaktır

Plan ve Programlar ile Sektörler ve Kamu Yatırımları kapasitesi yeni kurumsal omurgaya aktarılacaktır.

Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü ve bölge kalkınma idareleri ortak bölgesel planlama düzenine bağlanacaktır.

Merkezî bütçe hazırlama, hazine, vergi ve borç yönetimi planlama kurumuna aktarılmayacaktır.

59

GEÇİŞİN ÜÇÜNCÜ AŞAMASI

Ortak plan sicili, proje olgunluk kapıları, etki değerlendirmesi ve açık izleme sistemi tam olarak yürürlüğe girecektir

Kurumların stratejik planları ve yatırım teklifleri yeni veri ve görev kodlarına geçirilecektir.

Eski sistemde başlayan projeler maliyet, ihtiyaç ve tamamlanma durumu bakımından bir defaya mahsus yeniden değerlendirilecektir.

Yeni plan dönemine geçiş bağımsız hazırlık denetimi sonunda tamamlanacaktır.

60

KAZANILMIŞ HAKLAR

Kurumsal dönüşüm uzman personelin haklarını ve devletin planlama hafızasını zedelemeyecektir

Personelin kazanılmış mali ve özlük hakları korunacak; görev eşleştirmesi uzmanlık ve deneyime göre yapılacaktır.

Arşiv, model, veri seti ve geçmiş plan kayıtları eksiksiz biçimde yeni sisteme aktarılacaktır.

Liyakat dışı kadro genişlemesi veya tasfiye dönüşüm gerekçesi yapılamayacaktır.

61

VATANDAŞIN HAYATINDAKİ SONUÇ

Devlet günü kurtaran dağınık kararlar yerine geleceği gören, kaynağını tamamlayan ve sonucunu açıklayan bir düzenle çalışacaktır

Vatandaş kendi ilindeki okul, hastane, ulaşım, su, üretim ve sosyal hizmet yatırımlarının hangi ihtiyaca göre planlandığını görebilecektir.

Yarım kalan projeler, aynı işin tekrar yapılması ve kısa dönemli kaynak israfı azalacaktır.

Kalkınma yalnız büyük rakamlarda değil iş, gelir, güvenli yaşam, bölgesel denge ve gelecek kuşakların hakkı üzerinden hissedilecektir.